// archief

Archief van mei 2006

Prins Frederik als vrijmetselaar

Dat de constitutionele monarchie het einde van de negentiende eeuw haalde, was vooral te danken aan Prins Frederik der Nederlanden (1797-1881), tweede zoon van koning Willem I. Hij was degene die de dreigende schandalen binnen de familie het hoofd wist te bieden. Hij stichtte met prinses Louise van Pruisen een voorbeeldig gezin en werd vanwege zijn gerespecteerde persoonlijkheid zelfs gepolst voor de Griekse troon. […]

Karakterzonde

Arme Johanna Breevoort (1869-1942). De schrijfster van klassieke stichtelijke romans als Haar idealen (1900), Vrouwenweelde en vrouwensmart (1901), Karakterzonde en levensleed (1904) en In den kerkstrijd (1906) heeft het ondanks haar overtuiging niet altijd makkelijk gehad: ‘Heeft in haar jeugd met groote moeilijkheden moeten kampen om zich te ontwikkelen. Wist op haar achttiende jaar niet meer wat een naamval was, schreef desondanks pseudoniem schetsjes en versjes in Christelijke bladen. De heer H. Krekel gaf haar op verzoek van Ds. Lion Cachet les in de Ned. taal. Door vriendschap met Enka en L. Buckmann meer ontwikkeld. Ook heeft zij van den heer A.J. Hoogenbirk veel geleerd.’ (Zelfkeur. Bloemlezing uit het werk van een aantal letterkundigen. Tweede reeks, eerste bundel. 1918, p.83)

Théo van Rysselberghe in het Gemeentemuseum

Van 10 juni tot en met 24 september 2006 is in het Haagse Gemeentemuseum een overzichtstentoonstelling te zien van de Vlaamse neo-impressionist Théo van Rysselberghe (1862-1926), die een belangrijke rol speelde in het avant-gardistische collectief “XX” (Les Vingt). Bekende en niet eerder geëxposeerde werken laten zien hoe hij het pointillisme in België introduceert. […]

Onbekend reisverslag Piet Paaltjens gevonden

Student Nederlands Rick Honings heeft in de bibliotheek van de Universiteit Leiden een onbekend, handgeschreven document van schrijver en predikant François Haverschmidt (1835-1894) gevonden. Het gaat om een uit 1882 daterende beschrijving van een reis met drie vrienden naar Frankrijk en Zwitserland. Het reisverslag van Haverschmidt, alias Piet Paaltjens, wordt op 30 juni in Leiden in boekvorm gepresenteerd. Lees verder in Het Parool.

Op bezoek bij Huysmans

Decadentisme en de Amerikaanse droom gaan ongeveer net zo moeilijk samen als decadentisme en ‘Nederlandse nuchterheid’, dus ook in de Amerikaanse letteren verscheen betrekkelijk weinig wat ‘decadentistisch’ genoemd zou kunnen worden. Een handjevol schrijvers komt in de buurt, voor zover ik weet: […]

Jenufa

Zijn derde opera Jenufa (1894–1901) zou het eerste compositorische succes worden van de Tjechische componist Leoš Janá?ek (1854–1928), nadat dit werk twintig jaar later in Wenen werd uitgevoerd. Deze opera in drie bedrijven, gebaseerd op een toneelstuk van Gabriella Preissová, past in een reeks naturalistische opera’s zoals die aan het einde van de negentiende eeuw geschreven werden. […]

Fin de siècle (2)

Huysmans in Là-bas (1891): ‘Les queues de siècle se ressemblent’. Vosmeer de Spie (pseud. Maurits Wagenvoort, 1859-1944) ‘Fin-de-Siècle’ in Kleine Studies (1892): […]

Fin de siècle

M.A.P.C. Poelhekke was een keurige meneer, vooral bekend van zijn educatieve boeken, maar schreef met Het Land der Zon (1901) een raar en naar soort, haast proto-fascistisch, utopische Kleine Johannes waarin een groep goed gekweekte uitverkorenen de stad ‘Fin-de-Siècle’ verlaat, waar het altijd nacht is (‘Maar de bewoners wisten dat niet’, p.8), om, geheel in wit gehuld en op witte schepen te vertrekken naar het ‘Land der Zon’. […]

Rainbow Klassiek

Deze maand presenteerde uitgever Maarten Muntinga met een viertal uitgaven de nieuwe reeks ‘Rainbow Klassiek‘: Eline Vere (1889) van Louis Couperus, Een nagelaten bekentenis (1894) van Marcellus Emants, Pijpelijntjes (1904) van Jacob Israël de Haan en Eva (1927) van Carry van Bruggen. De pockets kosten € 12,50; voor de dikkere Eline Vere moet € 2,- meer betaald worden.

Mei-detail

Vanaf 1886 werd in Amsterdam gasverlichting aangebracht. In 1889 was vrijwel de hele stad Amsterdam gasverlicht. Gorter in de Mei (dat hij in 1889 voltooide), regel 27-28: […]

Foto van de dag