// archief

Archief van april 2009

In het voetspoor van Louis Couperus

In het voetspoor van Louis Couperus ( KIT Publishers, 29,50 euro) bevat meer dan 130 foto’s van het Indische Pasoeroean van rond 1900. In dit ‘doodstille plaatsje van Indisch-binnenlandsche sluimering’ schreef Louis Couperus het grootste deel van De stille kracht. Lees meer op louiscouperus.nl.

Wagners ‘Wesendonck-Lieder’ op NDR Kultur

Op vrijdag 24 april biedt de Duitse radiozender NDR Kultur — ’s avonds vanaf 20:00 uur — in een concert door de NDR Radiophilharmonie onder leiding van Lawrence Foster een uitvoering van de Wesendonk-Lieder, die werden gecomponeerd in de jaren 1857 en 1858 door Richard Wagner (1813-1883). De sopraan Michaela Kaune is daarin de soliste. Over deze compositie is op dit weblog reeds een uitgebreid artikel gepubliceerd op 1 maart 2007.
Het concert wordt vervolgd met de Symfonie nr 2 in A grote terts, opus 17, die werd geschreven in de periode 1912-1914, door de Roemeense vioolvirtuoos, pianist, dirigent, alsmede muziekdocent George Enescu (1881-1955), die als componist heel wat internationale vermaardheid heeft verworven met zijn twee Roemeense Rapsodieën opus 11 uit 1901.

Verfilming van Die lustige Witwe, een eeuw na de première

Ook het muzikaal-theatrale fenomeen operette maakt deel uit van onze cultuurgeschiedenis. Deze vorm beleefde enkele bijzondere hoogtepunten in Wenen en Parijs tijdens het fin de siècle. Hoogste tijd derhalve voor een wulps weeuwtje, een gefrustreerde edelman en Terzijdes, opdat een goede afloop ons aller deel zal worden. […]

Crisis: Marx mag weer

Afgeschreven, bespot en gehekeld, maar dankzij de huidige economische crisis weer afgestoft, geherwaardeerd en bewonderd: Das Kapital van Karl Marx (1818 – 1883). Het hoe-en-waarom leest u op Foreign Policy.

Mahler I in ‘Performance on 3’

In het BBC 3-radioprogramma Performance on 3 wordt op donderdag 23 april, ’s avonds tussen 20:00 uur en 22:15 uur onze tijd, een concert gegeven met twee programma-onderdelen en in aansluiting daarop nog een heel ander programma. Als tweede onderdeel, naar schatting vanaf kwart over acht, speelt het London Symphony Orchestra onder leiding van Daniel Harding de Symfonie nr. 1 in d kleine terts, Der Titan, van Gustav Mahler (1860-1911), gecomponeerd in de periode 1884-1888.
Op dit fin de siècle-weblog kunt u een uitgebreid artikel — met achtergrond-gegevens over de componist en zijn symfonie, alsmede een technische toelichting in grote lijnen op dat werk — vinden op 23 augustus 2006.

Fin-de-siècle varia

Met als slecht excuus drukte en het mooie weer deze keer weer in een notendop wat sprankelend, niet-zo-heet, nogal subjectief, fin-de-siècle-‘nieuws’. […]

Het nieuws als haiku

Op zijn uitstekende recensieblog bespreekt Achille van den Branden Het nieuws in drie regels van criticus en journalist Félix Fénéon (1861-1944), een bloemlezing van de ultrakorte nieuwsberichten die hij schreef voor het Parijse dagblad Le Matin. De luttele drie regels die hem per bericht tot zijn beschikking stonden, noopten hem tot creativiteit en inspireerden hem tot humor. Het nieuws als haiku. Voorbeeld: ‘De lijkschouwing van een jochie, dood aangetroffen in een greppel bij Niort, wees uit dat Magere Hein zich niet als enige aan hem had vergrepen.’

Toscanini dirigeert Wagner en Verdi

Al enige malen hebben we op deze site gewezen op films met daarin optredens van dirigent Arturo Toscanini (1867-1957); de ene keer dirigeerde hij een opera, de andere keer praatte de man honderduit over zichzelf, dan weer dirigeerde hij werken van Richard Wagner (1813-1883), bij de laatste gelegenheid die we onder uw aandacht hebben gebracht, ging het daarbij om gerestaureerd filmmateriaal.
Direct in de nacht van dinsdag 21 op woensdag 22 april presenteert de Duitse televisiezender Westdeutsche Rundfunk, tussen 00:00 uur en 01:00 uur, opnieuw een film waarin maestro Toscanini de hoofrol speelt. Hij leidt het NBC Sympony Orchestra en het Koor van het Westminster College. Solistische medewerking verleent de tenor Jan Peerce (1904-1984). Er zullen composities in beeld en geluid worden uitgezonden van de bovengenoemde meester van Bayreuth, alsmede van Giuseppe Verdi (1813-1901).

Rimski-Korsakovs opera Het meisje van Pskov

In het programma Bühne: Radio van de Duitse zender WDR 3 wordt hedenavond — tussen 20:45 uur en 23:05 uur — de opera Het meisje van Pskov (1873) van Nikolaj Rimski-Korsakov (1844-1908) uitgezonden. Solisten, koor en orkest van het Petersburgse Mariinski-Theater worden geleid door de vaste baas van ’t spul aldaar: Valery Gergiev.
Het libretto van dit muziekdrama is door de componist zelf geschreven op basis van het gelijknamige drama uit 1860 van Lev Mej (1822-1862). Rimski werkte er in de jaren 1868-1872 aan, en op 13 januari 1873 is het stuk in première gegaan in hetzelfde theater van waaruit u de uitvoering thans kunt beluisteren.
In 1891/92 heeft de componist een tweede versie gerealiseerd met een andere titel, maar die is nooit gepubliceerd; in 1895 verscheen een derde versie, die op 18 april van dat jaar, opnieuw in Sint Petersburg voor het eerst werd opgevoerd. Diezelfde versie, maar dan met een in 1898 toegevoegde proloog, werd in 1901 op 23 oktober, in het Moskouse Bolsjoj Theater in première gegeven, en in 1909 als Ivan de Verschrikkelijke door Djagilev in Parijs werd voorgesteld.

Cléments Gervaise naar Zola’s L’Assommoir

TV5 Monde presenteert hedenavond — tussen 21:00 uur en 22:50 uur — de speelfilm Gervaise uit 1956 van René Clément (1913-1996), naar de roman L’Assommoir uit 1877 van Emile Zola (1840-1902). Als de wasvrouw Gervaise door haar liederlijke echtgenoot in de steek wordt gelaten, hertrouwt ze met een betere man, die in de bouw werkt en op een dag van het dak flikkert. Dat komt hem op ontslag te staan, waardoor hij aan de drank raakt. Voor Gervaise en haar kinderen is er dan geen uitzicht meer op een betere toekomst.
Elk goed geschreven, respectievelijk verfilmd, verhaal met dat thema — doffe ellende als gevolg van alcoholmisbruik — vormt een waarschuwing tegen dat dikwijls als genotmiddel gekwalificeerde, in vele gedaanten voorkomende, vocht. “Ach vader, niet meer!”
De somber getinte, hier en daar als tranentrekker fungerende, speelfilm is met tal van prijzen onderscheiden, waarbij de protagoniste Maria Schell (1926-2005) ook in dat opzicht een hoofdrol heeft vervuld.

Foto van de dag