Bizets Arlésienne-toneelmuziek maandagnacht in NPS-Podium

De geniale muziek die Georges Bizet heeft gecomponeerd bij Alphonse Daudets toneelstuk ‘L’Arlésienne’ van 1872 is in de vorm van twee suites op het concertpodium over de gehele wereld een succes gebleven. In de nacht van maandag op dinsdag kunt u er via het huiskamerscherm weer getuige van zijn. […]

Gedramatiseerde novelle
In het Parijse Vaudeville-Théâtre werd op 1 oktober 1872 de première gegeven van het drama in drie bedrijven van Alphonse Daudet (1840-1897). Dat toneelstuk is een dramatisering van de gelijknamige novelle uit diens prozabundel Lettres de mon moulin.
Frédéri, een jonge landman, is verliefd op een meisje uit de stad. Ze is afkomstig uit Arles en wordt daarom L’Arlésienne genoemd. Zij kan Frédéri’s liefde echter niet beantwoorden, omdat ze aan een ander toebehoort: een paardenknecht die dat aan Frédéri duidelijk maakt. Vertwijfeld verlaat de jongeman huis en haard en trekt zich terug in de eenzaamheid van het herdersleven.

Ingreep door mama
Maar dan neemt de moeder van Frédéri de touwtjes in handen; hoewel zij bekend is met de slechte reputatie van het meisje uit Arles, neemt ze haarin huis, in de hoop dat ze het toch nog mag beleven dat haar zoon gelukkig wordt. Deze daad van moederliefde brengt Frédéri tot bezinning, en plotseling blijkt hij bereid om Vivette, een meisje uit het dorp dat hem al heel lang liefheeft, tot vrouw te nemen. Dat betekent echter niet dat de hartstocht, die hij voor het meisje uit Arles koestert, daarmee is geweken.
Frédéri verneemt dat de paardenknecht het plan heeft opgevat, zijn Arlésienne met geweld te ontvoeren, en als gevolg van die informatie kost het Vivette de grootste moeite Frédéri ervan te weerhouden zijn rivaal te doden. Als blijkt dat hij zich in het geheel niet kan bedwingen, en zijn jaloezie blijft zegevieren, maakt hij een einde aan zijn leven.

Spanningsveld
Het stuk moet worden ‘gedragen’ door het spanningsveld tussen Frédéri’s onmogelijke hartstocht enerzijds en het relatief primitieve ouderlijke milieu. Dit spanningsveld komt het sterkst tot uitdrukking in de levensvreugde van deze eenvoudige landslieden en Frédéri’s eigen daarvan afwijkende aard.

Alphonse Daudet heeft met zijn breedvoerige schildering in epische bewoordingen het lot van de jonge landman bijna van het eerste plan verdrongen. Een sterk ‘folkloristische’ tendens in het stuk is te vinden in het optreden van Frédéri’s ziekelijke en zwakzinnige broer, die de veelbetekenende naam Innocenti draagt. Hij kan worden gezien als een soort talisman die het lot van zijn naaste omgeving beïnvloedt. Ooit heeft een zigeunerin de voorspelling gedaan dat Frédéri een verloren man zal blijken te zijn wanneer Innocenti zijn verstand ooit krijgt.
Sommige literatuurhistorici beweren dat Daudets stuk zo weinig enthousiasme teweeg heeft gebracht omdat de muziek van Georges Bizet (1837-1875) het publiek zo hevig zou hebben geïrriteerd, maar dat met het bekender worden van deze componist de waardering voor L’Arlésienne groter is geworden.

Lees ook:  Offenbachs Les contes d'Hoffmann nog tien keer tot 8 december

Alphonse Daudet
De romans, novellen, literaire schetsen en toneelstukken van Alphonse Daudet zijn in sterke mate beïnvloed door het naturalisme. Het voornaamste element daarin is het tragische rol die het noodlot speelt in het leven van de mens, en dat deze op de meest cruciale momenten toch nog weer worden ‘verrast’. Daudet voert in zijn proza diverse geledingen van de bourgeoisie ten tonele. Alphonse Daudet werd op 13 mei in 1840 te Nîmes geboren; hij overleed op 16 december 1897 in de Franse hoofdstad.

In NPS- programma Podium
In de nacht van maandag 21 op dinsdag 22 december presenteert de NPS in het programma Podium op Nederland 2 een uitvoering van Bizets toneelmuziek uit. Het betreft een opname van een concert dat de Radio Kamer Filharmonie onder leiding van Michael Schønwandt heeft gegeven in de reeks ZaterdagMatinee van 12 september 2009.

____________
Afbeeldingen
1. De molen van Alphonse Daudet.
2. De Franse schrijver Alphonse Daudet.
3. De Franse componist Georges Bizet herdacht door middel van een postzegel van de Franse Posterijen, vermoedelijk ter gelegenheid van het honderdste sterfjaar (1975).

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.