Het is simpelweg ongelofelijk. C’est tout simplement incroyable. Es ist einfach unglaublich. It’s simply unbelievable. Wat? Dat ik dit bericht met dezelfde zinnen als het vorige open. Maar ze sluiten ook nauw op elkaar aan dus mag het. En het mag in het Nederlands want juist de Nederlandse lezertjes weten te weinig van the mighty Léonard Sarluis. Als u fan bent van mijn geschrijfsel, een aangezien u dit nu leest ga ik daar voor het gemak even vanuit. Over Sarluis schreef ik diverse artikelen, on- en offline. Ook in mijn biografie van Carel de Nerée wandelt hij op gracieuze wijze langs. De Nerée en Sarluis waren zielsgenoten en vrienden. Ik had altijd het plan om als De Nerée ‘af’ zou zijn ‘iets’ met Sarluis te doen. Nu blijkt De Nerée nooit af te zijn, ik blijf er, eigenste schuldbult, diep inzitten. Nu ja, er zijn erger dingen, bijvoorbeeld een regenachtige dag of dat je bij thuiskomst ontdekt dat je je halfje bruin op de afrekenloopband van de supermarkt hebt laten liggen.
Maar dat ‘iets’ met Sarluis leek nog niet zo makkelijk in ons cultuurloze landje. Was het al, eufemistisch gezegd, lastig om een Nederlands museum te overtuigen dat De Nerée écht weer een tentoonstelling verdiende (all hail Dordrechts Museum nogmaals!) bij Sarluis gaan de blikken helemaal op glazig. Eng! Onbekend! Queer! Over the top! Het is niet Kees van Dongen! En ook niet Mondriaan! Precies de redenen dat hij over de landsgrenzen bij de ware connoiseurs al decennia lang hoog gewaard en grif verzameld wordt. Yves Saint Laurent had bijvoorbeeld prachtig werk van Sarluis. Ik heb begrepen dat dat aanvankelijk in de woonkamer hing maar het later naar de slaapkamer verplaatst werd en aldus vermoedelijk het laatste was dat de grote modemeester zag alvorens hij voor eeuwig de ogen sloot.
Waardering en bekendheid is uiteraard, net als u, relatief. Waar De Nerées kunstenaarschap tijdens diens leven nauwelijks tot niet werd waargenomen, was Sarluis een superster. Als Jan Toorop de Jim Morrison van het symbolisme was (en dat was hij want dat las u hier net), dan is Sarluis de David Bowie van het symbolisme: androgyn, rebels, ongrijpbaar, subtiel ironisch, zich steeds weer opnieuw uitvindend en meer Bowie-esque. U weet het niet, daarom leest u nu met het puntje van uw tong uit uw mond aandachtig dit stuk, maar tijdens leven was Sarluis beroemd in Nederland en over de grenzen, vooral in Parijs waar hij zich in 1904 definitief vestigde.
Enkele wapenfeiten: Breitner noemde hem ‘de nieuwe Rubens’. Hij maakte immense prachtige doeken waarbij in de jaren 1890 in Den Haag bewonderaars kransen neerlegde. Hij maakte (verdwenen) muurschilderingen voor een Rotterdamse kerk. Hij was een intieme vriend van Oscar Wilde. Hij exposeerde op de baanbrekende Salons de Rose + Croix van Péladan. Hij was, voor zijn tijd, min of meer openlijk homoseksueel. Hij schilderde controversiële homo-erotische doeken.
Desondanks heeft, bij mijn allerbeste weten, geen énkel Nederlands museum werk van Sarluis. Ik weet slechts drie werken van Sarluis in Nederlandse privécollecties te vinden. Ook in buitenlandse musea is hij nauwelijks gerepresenteerd. Raar he?! De man kon schilderen als een malle!
De kunsthistorische verontwaardiging is als het goed is ondertussen bij u tot het kookpunt gestegen! Maar we hebben verlossing! Mijn Parijse kunsthandelvrienden Caroline Thieffry – Artwins & Mathieu Néouze presenteren vanaf aanstaande 23ste maart (opening 18.00) tot 4 april de eerste Sarluis-tentoonstelling in honderd jaar! Hupsa! Zie voorgaande flyer voor adres en contactgegevens. Gepresenteerd worden maar liefst negenenvijftig (59!) tekeningen en schilderijen, van symbolistisch-occult-mystiek-religieus werk tot prachtige portretten en later art deco-werk. En moet u raden wie de uitvoerige catalogustekst schreef! Nee, niet Peter, ik natuurlijk, flappie. Er verschijnt een prachtig geïllustreerd hardcover catalogus met mijn tekst in Frans en Engels. Gaat kijken, lezen en kopen en maak 2026 het jaar van Sarluis! Merci bien.
