Auteur: Peter Hoffman

Op deze dag, in 1898…

Op deze dag, in 1898, werd Elisabeth, hertogin in Beieren, prinses van Beieren en koningin van Hongarije, door de Italiaanse anarchist Luigi Lucheni in Genève vermoord. Tegenwoordig staat zij bij velen nog bekend onder haar bijnaam Sisi, dankzij de gelijknamige (maar niet helemaal gelijkgespelde) en ongekend populaire filmtrilogie van Ernst Marischka uit de jaren vijftig.

Op deze dag, in 1898, werd Elisabeth, hertogin in Beieren, prinses van Beieren en koningin van Hongarije, door de Italiaanse anarchist Luigi Lucheni in Genève vermoord. Tegenwoordig staat zij bij velen nog bekend onder haar bijnaam Sisi, dankzij de gelijknamige (maar niet helemaal gelijkgespelde) en ongekend populaire filmtrilogie van Ernst Marischka uit de jaren vijftig.

Ondergoed wordt erfgoed

De onderkleding van koningin Victoria is uitgeroepen tot Brits nationaal erfgoed. De kledingstukken, aan het eind van de negentiende eeuw geweven van het fijnste linnen, worden bewaard in Kensington Palace in West London. Een foto van het erf- annex ondergoed op de website van de Telegraph werpt de vraag op of Victoria niet alleen de de langst regerende Britse monarch uit de geschiedenis was, maar ook de dikste.

De onderkleding van koningin Victoria is uitgeroepen tot Brits nationaal erfgoed. De kledingstukken, aan het eind van de negentiende eeuw geweven van het fijnste linnen, worden bewaard in Kensington Palace in West London. Een foto van het erf- annex ondergoed op de website van de Telegraph werpt de vraag op of Victoria niet alleen de de langst regerende Britse monarch uit de geschiedenis was, maar ook de dikste.

Why the Dreyfus Affair Matters

De Amerikaanse romancier en advocaat Louis Begley beet zich vast in het infaamste schandaal van het fin de siècle: de Dreyfus-affaire. In zijn boek Why the Dreyfus Affair Matters (Yale University Press, 21,99 euro) wendt Begley zijn juridische kennis aan om greep te krijgen op deze complexe zaak. Wesly Yang vertelt in een uitgebreide recensie of dat gelukt is.

De Amerikaanse romancier en advocaat Louis Begley beet zich vast in het infaamste schandaal van het fin de siècle: de Dreyfus-affaire. In zijn boek Why the Dreyfus Affair Matters (Yale University Press, 21,99 euro) wendt Begley zijn juridische kennis aan om greep te krijgen op deze complexe zaak. Wesly Yang vertelt in een uitgebreide recensie of dat gelukt is.

Recordbedrag voor perkamenten uitgave Van oude menschen…

Nog nooit werd zoveel betaald voor een enkel boek van Louis Couperus: een perkamenten uitgave van Van oude menschen, de dingen, die voorbij gaan… (1906) bracht tijdens een veiling van De Eland/Van Gendt Book Auctions in Diemen maar liefst 16.770 euro op. De richtprijs was tussen de 3000 en 5000 euro. Saillant detail: voor zover bekend is ook nog nooit eerder een dergelijk exemplaar van deze roman op de Nederlandse markt aangetroffen. Lees verder op louiscouperus.nl.

Nog nooit werd zoveel betaald voor een enkel boek van Louis Couperus: een perkamenten uitgave van Van oude menschen, de dingen, die voorbij gaan… (1906) bracht tijdens een veiling van De Eland/Van Gendt Book Auctions in Diemen maar liefst 16.770 euro op. De richtprijs was tussen de 3000 en 5000 euro. Saillant detail: voor zover bekend is ook nog nooit eerder een dergelijk exemplaar van deze roman op de Nederlandse markt aangetroffen. Lees verder op louiscouperus.nl.

Letterenhuis krijgt archief Elsschot

Het Letterenhuis – de Vlaamse evenknie van het Neerlands Letterkundig Museum – heeft vandaag de integrale literaire nalatenschap van Willem Elsschot (1882-1960) verworven. Deze overdracht was lang onzeker, omdat de erven-Elsschot een tijdlang ruzie maakten over de bestemming van het archief. Volgend jaar organiseert het Letterenhuis naar aanleiding van het vijftigste sterfjaar van Elsschot een tentoonstelling over leven en werk van de auteur. Via De Papieren Man.

Het Letterenhuis – de Vlaamse evenknie van het Neerlands Letterkundig Museum – heeft vandaag de integrale literaire nalatenschap van Willem Elsschot (1882-1960) verworven. Deze overdracht was lang onzeker, omdat de erven-Elsschot een tijdlang ruzie maakten over de bestemming van het archief. Volgend jaar organiseert het Letterenhuis naar aanleiding van het vijftigste sterfjaar van Elsschot een tentoonstelling over leven en werk van de auteur. Via De Papieren Man.

Öffentliche Geheimnisse: politieke schandalen rond 1900

Bij Oldenbourg Verlag te München verscheen de studie Öffentliche Geheimnisse (540 blz., 59,80 euro) met de veelzeggende ondertitel Skandale, Politik und Medien in Deutschland und Großbritannien 1880-1914. Auteur Frank Bösch onderzocht op systematische wijze in hoeverre de vele politieke schandalen in deze staten de machtsstructuren en de culturele normen hebben beïnvloed.

Bij Oldenbourg Verlag te München verscheen de studie Öffentliche Geheimnisse (540 blz., 59,80 euro) met de veelzeggende ondertitel Skandale, Politik und Medien in Deutschland und Großbritannien 1880-1914. Auteur Frank Bösch onderzocht op systematische wijze in hoeverre de vele politieke schandalen in deze staten de machtsstructuren en de culturele normen hebben beïnvloed.

Wagner en de onverstaanbaarheid van de gezongen hoge noot

Het is een bekend probleem in de wereld van de opera: als sopranen de hoogste regionen van hun stembereik aanspreken, dan gaat dit ten koste van de verstaanbaarheid van de tekst. Bepaalde klinkers zijn eenvoudigweg niet het strottenhoofd uit te krijgen als de zangeres ook het publiek op de achterste rijen van de concertzaal ordentelijk wil bedienen. Wetenschappers ontdekten pas geleden hoe dat precies komt. Maar ze constateerden met behulp van computermodellen óók dat Richard Wagner, zonder deze wetenschappelijke kennis te bezitten, in zijn woordkeuze terdege rekening hield met deze beperkende omstandigheid; significant méér dan operacomponisten voor en na hem. Lees meer hierover op seedmagazine.com.

Het is een bekend probleem in de wereld van de opera: als sopranen de hoogste regionen van hun stembereik aanspreken, dan gaat dit ten koste van de verstaanbaarheid van de tekst. Bepaalde klinkers zijn eenvoudigweg niet het strottenhoofd uit te krijgen als de zangeres ook het publiek op de achterste rijen van de concertzaal ordentelijk wil bedienen. Wetenschappers ontdekten pas geleden hoe dat precies komt. Maar ze constateerden met behulp van computermodellen óók dat Richard Wagner, zonder deze wetenschappelijke kennis te bezitten, in zijn woordkeuze terdege rekening hield met deze beperkende omstandigheid; significant méér dan operacomponisten voor en na hem. Lees meer hierover op seedmagazine.com.

Op deze dag, in 1862…

Op deze dag, in 1862, werd de Franse componist Claude Debussy geboren. Stond zijn vroege werk nog sterk onder invloed van Richard Wagner, na 1890 zou hij een geheel eigen idioom ontwikkelen, dat door velen als impressionistisch werd en wordt gekenschetst, een etiket dat de componist zelf overigens weinig passend vond. Hoe dan ook: zijn muzikale stijl zou veel latere componisten tot voorbeeld strekken, van onder meer Maurice Ravel en Igor Stravinski tot Olivier Messiaen en Steve Reich. Ook liet Debussy zijn sporen na in de jazzmuziek.

Op deze dag, in 1862, werd de Franse componist Claude Debussy geboren. Stond zijn vroege werk nog sterk onder invloed van Richard Wagner, na 1890 zou hij een geheel eigen idioom ontwikkelen, dat door velen als impressionistisch werd en wordt gekenschetst, een etiket dat de componist zelf overigens weinig passend vond. Hoe dan ook: zijn muzikale stijl zou veel latere componisten tot voorbeeld strekken, van onder meer Maurice Ravel en Igor Stravinski tot Olivier Messiaen en Steve Reich. Ook liet Debussy zijn sporen na in de jazzmuziek.

Mysteriën van Knut Hamsun

Dit jaar is het 150 jaar geleden dat de Noorse schrijver en Nobelprijswinnaar Knut Hamsun (1859-1952) geboren werd. Zijn onlangs heruitgegeven roman Mysteriën (1892) spreekt nog altijd tot de verbeelding. Leonhard de Paepe legt in de NRC uit waarom. Lees in het kader onder aan het artikel ook hoe de psychiatrie werd aangewend om te voorkomen dat Hamsun na de Tweede Wereldoorlog werd veroordeeld wegens nazisympathieën.

Dit jaar is het 150 jaar geleden dat de Noorse schrijver en Nobelprijswinnaar Knut Hamsun (1859-1952) geboren werd. Zijn onlangs heruitgegeven roman Mysteriën (1892) spreekt nog altijd tot de verbeelding. Leonhard de Paepe legt in de NRC uit waarom. Lees in het kader onder aan het artikel ook hoe de psychiatrie werd aangewend om te voorkomen dat Hamsun na de Tweede Wereldoorlog werd veroordeeld wegens nazisympathieën.

De mens in 97 jaar 1.02 seconde sneller geworden

Op 6 juli 1912 legde de Amerikaan Don Lippincott honderd meter af in 10.6 seconden. De Jamaicaan Usain Bolt had gisteren voor dezelfde afstand 9.58 seconden nodig. In 97 jaar is het wereldrecord op de honderd meter dus met 1.02 seconde verbeterd.

Op 6 juli 1912 legde de Amerikaan Don Lippincott honderd meter af in 10.6 seconden. De Jamaicaan Usain Bolt had gisteren voor dezelfde afstand 9.58 seconden nodig. In 97 jaar is het wereldrecord op de honderd meter dus met 1.02 seconde verbeterd.