De Tachtigers: roes, roem ruzie. Literair programma in Salon Saffier

Literair theater Salon Saffier in Utrecht wijdt in februari een drietal dagen aan de de Beweging van Tachtig en haar directe nazaten. Er is aandacht voor enkele prominente schrijvers die de kern van deze artistieke beweging vormden, waarbij de focus ligt op hun leven, hun schrijfkunst en het belang van hun verdiensten voor de Nederlandse literatuur. [...]

De Zuid-Afrikaanse gruwelprenten van Piet Mondriaan

Piet Mondriaan is bij het grote publiek voornamelijk bekend om zijn minutieus en in overwegend primaire kleuren geschilderde, rechthoekige vlakken. Maar voordat hij tot deze rigide kunstvorm kwam, legde hij een lange weg af, van impressionisme naar symbolisme, en van expressionisme naar uiteindelijk volkomen abstractie. Het állervroegste werk van Mondriaan, een serie prenten waarop gruwelijke martelpraktijken staan afgebeeld, valt daar echter volkomen buiten, zowel in technische als inhoudelijke zin. [...]

Uitgelicht

Een vormloze zee van modder en tijd. Over Godenslaap van Erwin Mortier

Tegenwoordig herinneren wij ons de Eerste Wereldoorlog vooral als een zinloze slachtpartij, een collectieve ultranationalistische zinsbegoocheling. Destijds dacht men er heel anders over; het werd door velen gezien als een pijnlijk maar noodzakelijk offer op weg naar een betere, vreedzamere wereld. Het is de grote verdienste van Erwin Mortier dat hij in zijn roman Godenslaap (1998) recht doet aan de historische ambivalentie; naast de gruwel, de verschrikkingen en mensonterende toestanden is er in de roman evenveel plaats voor de hoop, de idealen en de vanzelfsprekendheid waarmee de jonge mannen van toen stonden te trappelen om zich in het avontuur te storten. [...]

Terzijde

• 9  januari 2012 – Bij de Historische Uitgeverij verscheen een fraai nieuw boekje van de onvolprezen Dick van Halsema: De kamer van Leopold, dat kan worden beschouwd als een prelude op de biografie die in 2015 zal verschijnen. Kort geleden heeft Van Halsema toegang gekregen tot een wegterend en bijna verloren gegaan deel van de nalatenschap van J.H. Leopold. In de disparate bescheiden bevond zich een foto van de werkkamer van Leopold, een sensationele, totaal onverwachte blik in het teruggetrokken leven van de dichter. De foto toont een verrassend beeld van draaglijke lichtheid, een bries zonlicht valt zijdelings op zijn schrijftafel, bladmuziek op de piano slaat zichzelf om in eindeloos herbeginnen, de kijker neemt voor even plaats in de lege stoel om met de blik van de dichter over zijn bureau te kijken. Als Leopold de foto niet zelf in scène heeft gezet, dan is hij zeldzaam goed getroffen.
  Ongelezen al een aanrader, doch nader verslag na lezing volgt spoedig.

• 7 december 2011 – Verleden jaar was het twee keer raak, en ook dit jaar is er opnieuw een tot nu toe onbekende foto van Louis Couperus opgedoken. De foto dateert uit de tijd dat Couperus’ debuutroman Eline Vere verscheen. We zien de jonge Couperus afgebeeld in zijn hoedanigheid als lid van een toneelvereniging. De foto en meer informatie op louiscouperus.nl.

• 30 november 2011 –  De graftombe van Oscar Wilde op begraafplaats Père Lachaise in Parijs is recent gerenoveerd. Het steen is ontdaan van alle kusafdrukken die er in de loop der tijd op zijn geplaatst. Een glazen barrière moet al te hartstochtelijke bewonderaars voortaan op afstand houden. Via nu.nl.

• 27 november 2011 – Recent verscheen een nieuw deel in de fraaie literaire wandelingen-reeks van uitgeverij Lubberhuizen: Het beste mijner paradijzen door Ronny Boogaart en Eric de Rooij. Deze maal wandelen we door ‘t Gooi. Dankzij de aanleg van de spoorlijn Amsterdam-Amersfoort in 1874 werd het Gooi een creatieve broedplaats voor schrijvers, schilders, wereldverbeteraars en dichters. Het werd ook een populaire streek voor veel Tachtigers. In dit boek volgen we vooral twee van hen, Frederik van Eeden en Lodewijk van Deyssel.
  De wandel- en fietstochten in deze literaire reisgids voeren langs de laatste resten van Van Eedens utopie, de kolonie Walden in Bussum, en in Hilversum langs locaties uit de jeugd van Van Deyssel. In Baarn gaat de route langs het monumentale huis dat Van Deyssel cadeau kreeg van zijn vrienden, maar waar hij diep ongelukkig was. Onderweg ontmoeten we volop andere schrijvers en dichters. Louis Couperus, Willem Kloos, Herman Gorter en Carry van Bruggen, maar ook tijdgenoten met een vergeten oeuvre. Welke dichter wurgde zijn vrouw met een laken? Welke Hilversumse letterkundige organiseerde spraakmakende literaire avonden bij hem thuis? En waarom trok de schrijver Adriaan van Oordt in zijn hut op Walden middeleeuwse kleren aan?
  Het beste mijner paradijzen biedt aan de hand van dagboeken, brieven, romanfragmenten en poëzie een (hernieuwde) kennismaking met de rijke Nederlandse literatuur aan het einde van de negentiende en het begin van de twintigste eeuw. Nu in de winkel: gaat dat allen kopen.

• 12 november 2011 – Eind jaren zeventig werkten Geerten Meijsing en Kees Snel aan de vertaling van Là-bas van Huysmans. De vertaling zelf zou pas in 1990 verschijnen, maar al in 1979 traden Meijsing en Snel op in een documentaire over Huysmans van regisseur Jonne Severijn (…) Gaat dat zien! Hoe u dit te zien kunt krijgen kunt u hier lezen op het fraai aan Geerten Meijsing gewijde Armas y Letras.