Cultuur rond 1900

Bart Slijper over de vriendschap tussen Perk en Kloos

De Beatles en de Stones, de Pistols en de Ramones, Dante en Beatrice, Rimbaud en Verlaine, Kloos en Perk. Namen die vaak één adem worden genoemd. Nu ja, idealiter natuurlijk – helaas zijn laatstgenoemden voor menigeen geen echt klinkende namen meer. Gelukkig heeft dat Bart Slijper, auteur van de terecht veelgeprezen biografie van J.C. Bloem, er niet van weerhouden een heuse, afzonderlijke studie over de proto-Tachtiger en Tachtiger te publiceren. Het is een prettig leesbaar boekje geworden. […]

J.J. van Geuns – Rimbaud

Relevante of curieuze vernoemingen van Arthur Rimbaud zijn schaars in de Nederlandse Letteren. Een van die zeldzame vernoemingen vinden we bij de laat-symbolistische dichter Jan Jacob van Geuns (1893-1959). Hij had wel de voornamen doch helaas niet het talent met die andere laat-symbolistische dichter (Slauerhoff) gemeen: ‘Het werk van Van Geuns is zichzelf in hoge mate gelijk gebleven. Er is nauwelijks van enige ontwikkeling sprake.’ […]

G. van Hulzen – Avond aan IJkant (1897)

Literaire referenties uit en rond het jaar 1900 naar het lang verguisde maar tegenwoordig weer zowaar hippe Amsterdam-Noord zijn schaars. Het was Gerard van Hulzen (1860-1940), geboren in Zwolle en gestorven in Den Haag, die in een prozaschets in ‘De Nieuwe Gids’ de achtertuin van onze hoofdstad bezong. […]

Over verschenen en niet verschenen boekbanden van Johan Thorn Prikker

‘De Bruid’ van Johan Thorn Prikker kennen we bijna allemaal. Maar in het Rotterdamse Boijmans Van Beuningen kan men nu, voor het eerst in veertig jaar, zo goed als zijn hele, geweldige en veelzijdige oeuvre zien. En de vitrine met de door hem ontworpen boekbanden herbergde nog een aangename verrassing. […]

Huysmans in radioprogramma De Avonden

Morgen, 8 januari, is in het VPRO-radioprogramma De Avonden Peter Nissen te gast, auteur van Een zachte aanraking van zijn zieleleven: over J.K. Huysmans en ‘ware’ en ‘valse’ mystiek rond 1900. Onder meer zal de vraag worden gesteld of ‘Lodewijk van Deyssel de emotiecultuur van nu [heeft] voorzien toen hij schreef dat ‘doorleefdheid’ het enige kenmerk kon zijn van ‘waarheid’.

Kapittelstokjes van Jhr. Mr. H. Smissaert

Een als altijd interessant stuk van collega-bibliofiel Perkamentus over de bundel Kapittelstokjes van Jhr. Mr. H. Smissaert, verschenen in 1898, en met een bijzondere band van Neuhuys. En, inderdaad, wij hadden het boek nog nooit gesignaleerd. Dank dus.

Op bezoek bij August Strindberg

Als er ooit onderzoek is gedaan naar de receptie van August Strindberg in Nederland, dan zal de altijd boeiende Maurits Wagenvoort vast en zeker over het hoofd gezien zijn. In zijn memoires staan enkele mooie herinneringen aan de Zweedse auteur. […]

L. van Deyssel – Sneeuw (1888)

Hoog in het open de wit-licht-dag, bij verstijfde vlagen van óp-licht en héenlicht strak-stuipend aangewaard, gestolten wit-wind ingekimd van zwart-witte verten, star waterwezen kleurdenkend onder fronslucht, knapperstippelende zwartwaasjes wriemelend van vasten schuinschijn, in de stille witte állichtend, onaanvoelbare glazerigheid wemelwassend; […]

Literaire zelfmoorden rond 1900

In zijn essaybundel ‘De laatste deur’ geeft Jeroen Brouwers een uitvoerig overzicht van zelfmoord als motief in de Nederlandse literatuur van de laatste paar eeuwen. Het is een fantastisch boek, maar het fin de siècle komt er bij hem een beetje bekaaid vanaf. Tijd voor een lijstje met enkele aanvullingen. […]

Beardsley in Holland: Jan van der Leeuw

In de serie Nederlandse navolgers van de Engelse kunstenaar Aubrey Beardsley deze keer Jan van der Leeuw (1889-1946). Epigonisme is één ding, maar wat Van der Leeuw er van heeft gebakken is treurigstemmend slecht. Over krom- en lompgetekende figuren die naar quasi-mystieke ballen staren, een man met drie borsten en een Star Wars-achtige foetus. […]