Cultuur rond 1900

De Zuid-Afrikaanse gruwelprenten van Piet Mondriaan

Piet Mondriaan is bij het grote publiek voornamelijk bekend om zijn minutieus en in overwegend primaire kleuren geschilderde, rechthoekige vlakken. Maar voordat hij tot deze rigide kunstvorm kwam, legde hij een lange weg af, van impressionisme naar symbolisme, en van expressionisme naar uiteindelijk volkomen abstractie. Het állervroegste werk van Mondriaan, een serie prenten waarop gruwelijke martelpraktijken staan afgebeeld, valt daar echter volkomen buiten, zowel in technische als inhoudelijke zin. […]

Een portret van Antoon Derkinderen

Beeldend kunstenaar Antoon Derkinderen (1859-1925) streefde naar een opbloei van de ouderwetse grafische technieken en speelde een belangrijke rol in de herleving van het graveeronderwijs op de academie. Debora Duyvis was één van de leerlingen die tijdens zijn directoraat het graveervak leerden. Zij maakte een bijzonder portret van hem, waarin zijn invloed duidelijk zichtbaar is. […]

Een Couperusprijsvraag uit 1918 (2)

De bijdrage van vorige week over de Couperusprijsvraag in het weekblad De Amsterdammer leverde diverse reacties op, maar ook vragen: wie waren dan de kunstenaars die de laatste twee naamloze tekeningen inzonden? Eén ervan kan door een mooi toeval alvast geïdentificeerd worden. […]

Een Couperusprijsvraag uit 1918

Op 11 mei 1918 schrijft het weekblad De Amsterdammer een prijsvraag uit, waarbij kunstenaars worden opgeroepen een tekening in te sturen met als onderwerp de tweeling uit De komedianten, de toen recent verschenen historische roman van Louis Couperus. De interessantste inzending werd niet bekroond. Wel werd het kunstwerk, maar zonder vermelding van de maker, afgedrukt naast de prijswinnende tekeningen. Wie is deze navolger van Aubrey Beardsley? […]

Een Kandinsky uit 1903

De expressionisten haalden hun inspiratie uit het werk van neo-impressionisten als Van Gogh, Gauguin en Munch, maar ook in belangrijke mate uit de jugendstil. De laatste vormde vaak een uitgangspunt voor een ontwikkeling van deze kunstenaars richting de expressionistische stijl. Zij keken daarbij naar het abstraherende en decoratieve aspect van de kunst rond 1900. Een vroeg werk van Vasily Kandinsky (1866-1944) is hiervan een mooi voorbeeld. […]

Gust van de Wall Perné. Nieuwe Kunst rond 1900

Vroeg-modernistische Nederlandse kunstenaars als Jan Toorop, Piet Mondriaan en Jan Sluijters staan volop in de aandacht. Kunstenaars met minder grote naam, maar vaak met gelijke idealen en evenveel liefde voor het vak, worden daarbij dikwijls vergeten. De komende maanden is in CODA Museum Apeldoorn een tentoonstelling te zien van één van die kleine kunstenaars: Gust van de Wall Perné (1877-1911). Zijn werk is, mede door zijn vroege dood, grotendeels vergeten. Toch heeft Van de Wall Perné behoorlijk wat bereikt in zijn korte kunstenaarsbestaan. […]

‘Dood van Van Gogh was ongeluk, geen zelfmoord’

In hun vandaag verschenen biografie van Vincent van Gogh beweren de Amerikaanse auteurs Steven Naifeh en Gregory White Smith dat de schilder geen zelfmoord pleegde, maar werd neergeschoten. Hij zou een fatale schotwond hebben opgelopen tijdens een uit de hand gelopen pesterij van Franse schooljongen. Meer op nrc.nl.

Engelse kunsten rond 1900 geïntegreerd in de cultuur der Lage Landen

Twaalf van de deelnemers aan het tweedaagse seminar, dat op 22 en 23 september werd gehouden op twee locaties van de Rijksuniversiteit Groningen, hebben voor een kleurrijke invulling gezorgd van het thema: de invloed van de Engelse cultuur rond 1900 op, en de integratie ervan in, Nederland en België. […]

De 2300 foto’s van Breitner

De enorme hoeveelheid foto’s die kunstenaar George Hendrik Breitner (1857-1923) rond 1900 maakt, dienen vaak als voorstudie voor zijn schilderijen en grafiek. Toch zijn de beelden stuk voor stuk kunstwerken op zich. De schetsmatigheid, plotselinge afsnijdingen en spontane composities zorgen voor dynamiek en vaak een dromerige sfeer. Daarbij geven de foto’s een ongeëvenaard beeld van Amsterdam en haar bewoners rond de eeuwwisseling.

Sterfdag Lautrec wordt herdacht in ZeitZeichen: Stichtag heute van WDR3

Op vrijdag 9 september is het exact elf decennia geleden dat de Franse schilder, tekenaar, lithograaf Henri de Toulouse-Lautrec is overleden. Dat feit wordt herdacht in het relatief korte, dagelijkse, radioprogramma ZeitZeichen van WDR3, één van de regionale Duitse ARD-radiozenders. […]